FILOSOFEREN MET KINDEREN

Filosoferen met kinderen kan zeker en vast een meerwaarde hebben in het onderwijs. Het filosoferen kan gebruikt worden om bruggen te slaan tussen verschillende vakgebieden. Het is een medium dat de kinderen in staat stelt om op een andere manier naar de wereld te kijken. Ze leren hierbij ook om de wereld waarin ze leven in vraag te stellen. Dit brengt tal van voordelen met zich mee. 


Filosoferen of kronkeldenken (misschien een leuker woord voor de kinderen) kan al vanaf het moment dat kinderen voldoende talig zijn om zich uit te drukken. Het is dus niet leeftijdsgebonden. Er wordt steeds gewerkt rond levensvragen van de leerlingen. Dit betekent dus dat het erg actueel is. Bovendien komen de onderwerpen vanuit de leerlingen zelf, waardoor ze betrokken in gesprek kunnen gaan met elkaar. Het is een activiteit die vooral procesgericht is. De zoektocht naar een antwoord op de vraag is als het ware belangrijker dan het resultaat van de zoektocht zelf. Tijdens deze zoektocht is het de bedoeling om als groep een consensus te vinden aangezien er geen eenduidig antwoord zal zijn op de vraag. 
De leerkracht speelt hierbij een belangrijke rol als gespreksleider. Hij moet fungeren als een moderator die het gesprek begeleidt door het stellen van vragen. Het is niet de bedoeling dat de gespreksleider pasklare antwoorden klaarlegt voor de leerlingen. De gespreksleider neemt de socratische houding van het niet-weten aan.  Verder zijn er nog enkele praktische richtlijnen tijdens het filosoferen. Zo gaat filosoferen het best met een niet al te grote groep van 8 à 12 personen. 


Het kronkeldenken zal vooral effect hebben wanneer het op voldoende basis herhaald wordt. Er zijn weinig voordelen aan verbonden wanneer men het slechts eenmalig doet. Het moet een gewoonte worden. Door het op regelmatige basis te herhalen, zullen de kinderen hierin vaardiger worden. Een systeem dat de evolutie in kaart kan brengen is het gebruiken van een Kronkelboekje. Dit is een soort schrift dat de leerkracht in de klas kan zetten. De leerkracht kan hierin de groei van de leerlingen neerschrijven. Door telkens zijn of haar bevindingen tijdens het filosofisch gesprek op te schrijven, kan men achteraf terugkijken naar het proces dat de groep heeft doorlopen. Het kan ook gebruikt worden door de leerlingen. Zij kunnen vragen waarmee zij worstelen in het Kronkelboekje noteren en deze vragen kunnen dan het onderwerp zijn voor een filosofisch klasgesprek. Zo worden de onderwerpen die in de groep leven meteen aangepakt. 


Als men van het filosoferen een gewoonte maakt, kan men na verloop van tijd de voordelen hiervan ervaren. Het filosoferen zal het kritisch denken van de leerlingen reeds op jonge leeftijd stimuleren. De zelfsturing en de onderzoeksvaardigheden van de kinderen zullen worden bevorderd. Het kronkeldenken zal verder een invloed hebben op het sociale aspect bij de leerlingen. Ze leren op een respectvolle manier met elkaar omgaan. Ze leren naar elkaar luisteren, hun gevoelens te verwoorden en elkaars mening te respecteren. Het heeft dus een positief effect op de omgangsvormen in de klas. Het creëert verbondenheid met elkaar, met de wereld, met zichzelf… Dit draagt bij aan een sterke persoonlijke ontwikkeling van de leerlingen.  Ten slotte kan het kronkeldenken bruggen slaan tussen verschillende vakgebieden. Niet alleen het levensbeschouwelijke heeft een plaats binnen het filosoferen. Ook het maatschappelijke heeft een belangrijke rol omdat het steeds zal gaan over de wereld waarin vandaag de dag wordt geleefd. En aangezien de leerlingen vaak moeten verwoorden wat ze voelen of denken, zullen zij steeds mondiger worden. Zij leren zichzelf uitdrukken en dit zal hun taalontwikkeling ten goede komen. 
Omdat wij erg geloven in de kracht van filosoferen zal in De Libellenschool
wekelijks tijd vrij gemaakt worden om te filosoferen. Dit zal meestal gebeuren binnen projectwerking. 

Contact

  • Facebook Social Icon
  • Pinterest - Black Circle

Innnoverend onderwijs

Email: info@delibellenschool.be

TEL: 011 49 45 30

vzw de Libel

Sooi Willemsplein 3

3910 Neerpelt 

Anouk Nijs